Niedokrwistość z niedoboru żelaza

Od jakiegoś czasu chodzisz przemęczony, apatyczny, blady, łamią Ci się paznokcie, łapiesz zadyszkę wchodząc na 3 piętro, forma na siłowni też już nie ta, co kiedyś, ale wszystko tłumaczysz sobie pracą albo nauką. W końcu siedzisz do późna, nie masz czasu przygotować posiłków, stresujesz się nowym kontraktem, egzaminem. Każdy tak ma, samo przejdzie po wakacjach. A no niekoniecznie, zastanów się chwilę, kiedy ostatni raz robiłeś badanie krwi?

Zgodnie z prośbą czytelniczek rozpoczynam cykl postów opisujących w przystępny dla laika sposób zagadnienia z zakresu medycyny. Niedokrwistość z niedoboru żelaza dotyczy coraz większej grupy osób, w tym kobiet i sportowców, dlatego postanowiłam rozpocząć właśnie od tego tematu. Mam nadzieję, że Wam się spodoba, a jeśli chcecie poczytać o jakimś innym schorzeniu koniecznie dajcie znać w komentarzach :)

Żelazo - czyli postać pierwszoplanowa dzisiejszego wpisu pełni rozmaite funkcje w organizmie.

Do najważniejszych z nich należy między innymi funkcja budulcowa:
- przede wszystkim hemoglobiny, czyli białka, które umożliwia przenoszenie tlenu -> dlatego niedobór sprawia, że szybciej się męczysz, a Twoja forma spada; brak hemoglobiny skutkuje zmniejszeniem liczby czerwonych krwinek krwi -> cera i błony śluzowe robią się blade, pojawiają się "worki" pod oczami oraz białych krwinek -> spada Twoja odporność i łatwiej łapiesz infekcje



- białek, które wchodzą w skład skóry, włosów, paznokci -> stają się suche, kruche i łamliwe

- białek, które przenoszą hormony -> metabolizm spowalnia, pojawiają się zaburzenia miesiączkowania
- poza tym żelazo wpływa na sprawność intelektualną oraz ilość dopaminy -> mogą pojawić się problemy w nauce, depresje

Z czego może wynikać niedobór żelaza?
- z obfitych, przedłużających się krwawień miesięcznych (szacuje się, iż około 80%)
- z błędów żywieniowych (najwięcej żelaza jest w mięsie, dlatego osoby na diecie wegetariańskiej muszą zwracać uwagę, aby dostarczać je w innych produktach)
- z intensywnego wysiłku fizycznego
- z krwawień z przewodu pokarmowego (np. z powodu wrzodów żołądka lub dwunastnicy, nowotworów, hemoroidów)
- z ciąży

W jakich produktach znajdę żelazo?
- mięso (najlepiej wchłanialne żelazo = hemowe)
- rośliny (gorzej wchłanialne żelazo = niehemowe), takie jak: strączki, świeże zielone warzywa (np. sałata, brokuły, pietruszka), kakao



Gdzie jest najwięcej żelaza? [źródło: Klik]
1) wątroba wieprzowa (18,7mg/100g)
2) płatki kukurydziane z witaminami i żelazem (11,9mg/100g)
3) kakao 16% (10,7mg/100g)
4) wątroba cielęca (7,9mg/100g)
5) pistacje (6,7mg/100g)

Ile wynosi dzienne zapotrzebowanie na żelazo? [źródło: Klik]
Mężczyźni - 6 mg
Kobiety 19-50 lat - 8 mg
Kobiety po 50rż - 6 mg
Kobiety ciężarne - 23 mg

Jak mogę zwiększyć wchłanianie tego pierwiastka?
Połącz produkty zawierające żelazo z żywnością bogatą w witaminę C: cytrusy, świeże warzywa, owoce.

Czy jakieś produkty ograniczają wchłanianie żelaza?
Tak. Jest to niezmiernie ważne, aby podczas suplementacji popijać tabletki wodą (najlepiej z dodatkiem cytryny), a nie kawą czy herbatą! Wchłanianie może też utrudnić żywność bogata w wapń, błonnik, cynk, mangan i magnez (dlatego tabletki łykamy na czczo, a nie w towarzystwie owsianki i kawy :))


Jak leczy się niedobór żelaza?
Małe niedobory leczymy dietą - na kanapkę z wędliną kładziemy pomidorka i natkę pietruszki, do mięsa podajemy kiszoną kapustę, zwiększamy ilość wątróbki itd. W przypadku anemii należy rozpoznać jej przyczynę, następnym krokiem najczęściej jest podawanie preparatów żelaza (drogą dożylną, domięśniową lub doustną), o czym decyduje oczywiście lekarz prowadzący.

Im więcej, tym lepiej?
Niestety nie! Nadmiar żelaza może wywołać hemochromatozę (czasem wynika ona z uwarunkowania genetycznego), powstawanie nadmiernej ilości wolnych rodników, a co za tym idzie zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworów, zniszczenia wątroby, chorób układu krążenia.

Anemia = niedokrwistość?
Anemię rozpoznajemy, kiedy dochodzi do obniżenia co najmniej 2 z poniższych parametrów - hemoglobiny, liczby erytrocytów (czerwonych krwinek), hematokrytu. Niedokrwistość to objaw choroby - anemii. W diagnostyce różnicowej (czyli takiej, która pomoże nam zrozumieć co dokładnie jest przyczyną niedokrwistości) warto jeszcze oznaczyć MCV (czyli wielkość czerwonych krwinek), ferrytynę (magazyn żelaza w organizmie), test wchłaniania żelaza.

źródła zdjęć użytych w poście: Grafika Google

Jak ustrzec się przed niedoborem żelaza?
- Zadbaj o dietę :)
- Wykonuj kontrolną morfologię co najmniej raz na pół roku. To badanie kosztuje 7 zł, a potrafi wykryć nie tylko anemię.

A Ty kiedy ostatni raz robiłeś badanie krwi? :) 

Podziel się:

10 komentarze

  1. niedobór żelaza paskudna rzecz, miałam w trakcie ostro redukcyjnej diety i osłabienie organizmu pojęcie przechodzi.. badajmy!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Każdy sportowiec musi często badać krew, popieram!

      Usuń
  2. Ja ostatnio badania krwi robiłam w ferie zimowe. Wyniki mam doskonałe! :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Ja robiłam niedawno badania i właśnie mam niedobór żelaza, jestem blada, kruche paznokcie, włosy, bardzo długie miesiączki.. mam tak odkąd pamiętam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Koniecznie zgłoś się do lekarza, suplementacja żelazem na pewno pomoże :)

      Usuń
  4. Podejrzewam, że żelazo mam w normie :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Skoro nie masz objawów, to raczej tak jest :)

      Usuń
  5. Bardzo przydatny post, czy następnym razem mogłabyś napisać parę zdrowych przepisów na II śniadanie do szkoły?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pewnie, dzisiaj dodałam przepis na tropikalne dietetyczne pancakes na wynos :)

      Usuń